Videonu Azərbaycan dilində izlə

Bölməyə klik edin — video həmin ana keçəcək.

Əsas faktlar

  • Argentina xaricilərə 350 min dollarlıq geri qaytarılmayan ödənişlə vətəndaşlıq təklif edir; həyat yoldaşı üçün 100 min, hər uşaq üçün 25 min dollar tələb olunur.
  • Alternativ yol 800 min dollarlıq dövlət istiqrazını 7 il saxlamaqdır.
  • Gələn il Argentinanın təxminən 25 milyard dollarlıq xarici borc ödənişi var.
  • Məsləhətçilərin təxminlərinə görə proqram təxminən 2,5 milyard dollar gətirə bilər.
  • Argentina pasportu Henley indeksində 16-cıdır və 169 məkana vizasız və ya gəlişdə vizalı giriş verir.

Kontekst

Vətəndaşlığın investisiya müqabilində verilməsi yeni hadisə deyil: bir sıra kiçik ada dövlətləri uzun illərdir bu modeli tətbiq edir. Yaxın illərdə isə Avropa İttifaqı belə proqramlara qarşı sərtləşib və pul yuma riskləri ətrafında müzakirələr artıb.

Argentina üçün isə məsələ xarici valyuta qıtlığı və yüksək borc ödənişləri ilə bağlıdır. Ölkə uzun müddət inflyasiya, valyuta nəzarəti və defoltlarla üzləşib, ona görə hər dollar mənbəyi diqqətlə izlənilir.

Bu, Azərbaycan üçün niyə vacibdir

Azərbaycan üçün birbaşa bağlılıq zəifdir, amma mövzu region ölkələri üçün də aktualdır: Türkiyə kimi qonşuluqdakı ölkələr oxşar proqramlar işlədir. Video göstərir ki, sürətli gəlir gətirən belə addımlar nüfuza və vizasız səyahət imkanlarına zərbə vura bilər.

Ümumi dərs odur ki, pasportun dəyəri dövlətin etibarından asılıdır; onu satmaq qısamüddətli gəlir gətirsə də, uzunmüddətli etibar itkisi baha başa gələ bilər.

Terminlər

Qızıl pasport (Golden passport)
İnvestisiya və ya ödəniş müqabilində verilən vətəndaşlıq.
Qızıl viza (Golden visa)
İnvestisiya müqabilində yaşamaq və işləmək hüququ verən, lakin vətəndaşlıq verməyən rezidentlik icazəsi.
Əks seçim (Adverse selection)
Məlumat asimmetriyası səbəbindən bazarda daha riskli tərəflərin üstünlük qazanması.
Defolt (Default)
Dövlətin və ya şirkətin borc öhdəliklərini vaxtında ödəyə bilməməsi.

Tez-tez verilən suallar

Argentina vətəndaşlığı necə almaq olar?

Videoya görə, əsas müraciətçi 350 min dollar geri qaytarılmayan ödəniş edə və ya 800 min dollarlıq dövlət istiqrazını yeddi il saxlaya bilər.

Qızıl viza ilə qızıl pasport arasında fərq nədir?

Qızıl viza yalnız yaşamaq və işləmək hüququ verir, qızıl pasport isə tam vətəndaşlıq, səsvermə hüququ və ölkənin vizasız səyahət imkanlarını verir.

Bu proqram Argentinanın borcunu həll edə bilərmi?

Yox. Videoda qeyd olunur ki, proqram təxminən 2,5 milyard dollar gətirə bilər, bu isə gələn ilin 25 milyard dollarlıq ödənişinin cəmi 10 faizidir.

argentinavətəndaşlıq satışıqızıl pasportdövlət borcumilei
Mənbə

Video Economics Explained kanalına məxsusdur və YouTube vasitəsilə yerləşdirilib. Azərbaycan dilindəki izah və şərhlər observe.az redaksiyası tərəfindən süni intellekt dəstəyi ilə hazırlanıb. Necə işləyirik?

Orijinal videonu YouTube-da izlə →